DSpace Collection: The Faculty of Public Health / คณะสาธารณสุขศาสตร์

Development of Tuberculosis Care Model by Community Participation, In Changklang District, Nakhon Si Thammarat Province

Tue, 01 Jan 0015 00:00:00 GMT

Title: Development of Tuberculosis Care Model by Community Participation, In Changklang District, Nakhon Si Thammarat Province; การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยวัณโรคโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน ในอำเภอช้างกลาง จังหวัดนครศรีธรรมราช Abstract: This study is an Action Research aimed at developing a tuberculosis (TB) patient care model through community participation in Chang Klang District, Nakhon Si Thammarat Province. The study commenced in August 2023 and is expected to conclude in September 2024. The target group consists of 484 people, including 16 TB patients, 456 individuals involved in TB patient care in the community, and 12 officers responsible for TB services. Data collection methods encompass both quantitative and qualitative approaches, utilizing tools such as questionnaires, in-depth interviews, and focus group discussion guides. The data is analyzed using means, frequencies, percentages, and standard deviations to examine and develop a community-participatory TB care model. The research process consists of 11 steps. 1) Study the area context and problems. 2) Assess the area context, TB situation, and TB operation standards. 3) Appoint and hold meetings for the communicable disease control committee. 4) Plan and define the scope of operations for model development. 5) Implement the development of a TB care model through community participation. 6) Develop guidelines and activity sets for community-participatory TB patient care. 7) Conduct TB care activities with community involvement. 8) Monitor operations. 9) Observe outcomes by gathering data from model evaluation. 10) Conduct lessons-learned sessions and share insights on community TB care model development. 11) Hold a feedback session for the community to exchange knowledge at the community level. The study found that tuberculosis (TB) patient care in Chang Klang District, Nakhon Si Thammarat Province, was enhanced through a model called "Chang Klang TB-FAST," which includes 6 key components, 1) Teamwork, 2) Best Service, 3) Find (early detection and screening), 4) Access to Service, 5) Success (treatment effectiveness) and 6) Technology for Health. After developing this model, an evaluation of TB care quality in Chang Klang District was conducted across five standards, 1) Disease prevention and control, 2) Detection and screening, 3) Treatment, 4) Management, and 5) Patient care. Post-development assessments revealed that the quality of TB care in Chang Klang District met the criteria for all five standards, achieving scores above 90%. This indicates a significant improvement in care quality across all standards. The development of TB patient care in Chang Klang District, Nakhon Si Thammarat Province, was successful due to several key factors, 1) Community Participation, Engaging the community fully in the TB care process fostered a shared responsibility and increased understanding of TB prevention and treatment. 2) Teamwork, Collaboration among healthcare workers, community members, and patients at every step created an effective and cohesive working environment. 3) Strong Follow-up System, A structured and continuous follow-up system allowed for timely monitoring and improvement of TB patient care. 4) Listening to Patients and Stakeholders, Prioritizing feedback from patients, caregivers, and other community stakeholders enabled the design of a care model that addressed specific needs and limitations of patients. Additionally, leveraging the expertise of healthcare professionals played a crucial role in creating a comprehensive and applicable model for the community. This approach emphasized collaborative development, practical implementation, and reflective evaluation, resulting in a sustainable care model adaptable to other contexts.; การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ที่มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยวัณโรคโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนในอำเภอช้างกลาง จังหวัดนครศรีธรรมราช การศึกษาเริ่มต้นตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2566 และจะสิ้นสุดในเดือนกันยายน 2567 โดยมีกลุ่มเป้าหมายรวม 484 คน ซึ่งประกอบด้วยผู้ป่วยวัณโรค 16 คน ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการดูแลผู้ป่วยวัณโรคในชุมชน 456 คน และเจ้าหน้าที่ที่รับผิดชอบงานวัณโรค 12 คน ในการเก็บรวบรวมข้อมูลนั้น ใช้ทั้งข้อมูลเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ โดยใช้เครื่องมือ เช่น แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์เชิงลึก และแนวคำถามสำหรับสนทนากลุ่ม ซึ่งข้อมูลจะถูกวิเคราะห์ด้วยค่าเฉลี่ย ความถี่ ร้อยละ และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เพื่อศึกษาและพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยวัณโรคผ่านการมีส่วนร่วมของชุมชน กระบวนการวิจัยประกอบด้วย 11 ขั้นตอนได้แก่ 1) ศึกษาบริบทของพื้นที่ สภาพปัญหา 2) ประเมินบริบทพื้นที่ สถานการณ์วัณโรค มาตรฐานการการดำเนินงานวัณโรค 3) แต่งตั้งและประชุมคณะกรรมการควบคุมโรคติดต่อ 4) ประชุมวางแผน กำหนดขอบเขตการดำเนินงานในการพัฒนารูปแบบ 5) ดำเนินการพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยวัณโรคโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน 6) พัฒนาแนวทางการปฏิบัติและชุดกิจกรรมในการดูแลผู้ป่วยวัณโรคโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน 7) ดำเนินกิจกรรมการดูแลผู้ป่วยวัณโรคโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน 8) ติดตามการดำเนินงาน 9) สังเกตผล โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากการประเมินผลการพัฒนารูปแบบ 10) ถอดบทเรียนแลกเปลี่ยนเรียนรู้การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยวัณโรคในชุมชน และ 11) เวทีคืนข้อมูลสู่ชุมชน และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ระดับชุมชน ผลการศึกษานี้พบว่าการดูแลผู้ป่วยวัณโรคในอำเภอช้างกลาง จังหวัดนครศรีธรรมราช ได้รับการพัฒนาผ่านรูปแบบที่ชื่อว่า "ช้างกลาง TB-FAST" ซึ่งมีองค์ประกอบสำคัญ 6 ประการได้แก่ 1) Teamwork 2) Best Service 3) Find 4) Access to Service 5) Success และ 6) Technology for Health หลังการพัฒนารูปแบบ ผลการประเมินคุณภาพการดูแลรักษาวัณโรคของอำเภอช้างกลาง ทั้ง 5 มาตรฐาน ได้แก่ 1) การป้องกันควบคุมโรค 2) การค้นหาและคัดกรอง 3) การรักษา 4) การบริหารจัดการ และ 5) การรักษาดูแลผู้ป่วยวัณโรค จากการประเมินผลหลังการพัฒนารูปแบบ พบว่าคุณภาพการรักษาวัณโรคของอำเภอช้างกลาง ทั้งใน 5 มาตรฐาน ได้แก่ การป้องกันควบคุมโรค การค้นหาและคัดกรอง การรักษา การบริหารจัดการ และการดูแลผู้ป่วย มีผลการประเมินที่ผ่านเกณฑ์มากกว่าร้อยละ 90 ซึ่งบ่งชี้ถึงคุณภาพการดูแลที่สูงขึ้น การพัฒนาการดูแลผู้ป่วยวัณโรคในอำเภอช้างกลาง จังหวัดนครศรีธรรมราช ประสบความสำเร็จด้วยปัจจัยสำคัญหลายประการ ได้แก่ 1) การมีส่วนร่วมของชุมชน โดยการให้ชุมชนมีส่วนร่วมอย่างเต็มที่ในกระบวนการดูแลผู้ป่วยวัณโรค ช่วยสร้างความรับผิดชอบร่วมและเพิ่มความเข้าใจในการป้องกันและการรักษาวัณโรค 2) การทำงานเป็นทีม จากความร่วมมือกันระหว่างเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ชุมชน และผู้ป่วยในทุกขั้นตอนของการพัฒนา ทำให้เกิดการทำงานอย่างมีประสิทธิภาพและสอดคล้องกัน 3) ระบบการติดตามที่เข้มแข็ง เนื่องด้วยการมีระบบติดตามผลการดูแลผู้ป่วยอย่างต่อเนื่องและเป็นระเบียบ ช่วยให้สามารถตรวจสอบและปรับปรุงการดูแลให้เหมาะสมได้อย่างทันท่วงที และ4) การรับฟังปัญหาและความต้องการของผู้ป่วยและผู้เกี่ยวข้อง เป็นการให้ความสำคัญกับเสียงสะท้อนจากผู้ป่วย ผู้ดูแล และผู้ที่เกี่ยวข้องในชุมชน ทำให้สามารถออกแบบการดูแลที่ตอบสนองต่อความต้องการและข้อจำกัดของผู้ป่วยได้ดีขึ้น นอกจากนี้ การดึงศักยภาพของเจ้าหน้าที่ด้านสาธารณสุขให้เข้ามามีบทบาทสำคัญในการดูแลผู้ป่วยวัณโรค ช่วยให้การพัฒนารูปแบบการดูแลมีความครอบคลุมและสามารถนำไปปฏิบัติได้จริงในชุมชน กระบวนการนี้เน้นการร่วมพัฒนา ทดลองปฏิบัติจริง และสะท้อนผลการดำเนินงาน ซึ่งทำให้รูปแบบที่พัฒนาขึ้นมีความยั่งยืนและสามารถปรับใช้ในบริบทอื่นได้

Developing the process of creating strategic plans for subdistrict health promotion hospitals (Subdistrict Health Promoting Hospitals) that transfer their missions to local administrative organizations. In Phra Saeng District Surat Thani Province

Sun, 01 Jan 0002 00:00:00 GMT

Title: Developing the process of creating strategic plans for subdistrict health promotion hospitals (Subdistrict Health Promoting Hospitals) that transfer their missions to local administrative organizations. In Phra Saeng District Surat Thani Province; การพัฒนากระบวนการจัดทำแผนกลยุทธ์ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ที่ถ่ายโอนภารกิจไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในอำเภอพระแสง จังหวัดสุราษฎร์ธานี Abstract: Subdistrict Health Promoting Hospitals (SHPHs) that have been transferred to the jurisdiction of the Provincial Administrative Organization (PAO) have undergone a change in the process of strategic planning - from previously following strategic plans dictated by central supervisory agencies to independently developing their own plans. This study aimed to explore the process of developing strategic plans for SHPHs that were transferred to the Surat Thani Provincial Administrative Organization. A participatory action research methodology was employed. Quantitative data were collected through structured interviews, while qualitative data were gathered via focus group discussions. The target group included 65 staff members working at transferred SHPHs in the Phrasaeng District. The data were analyzed using content analysis and descriptive statistics. The findings revealed that : Current Situation: After the transfer of responsibilities from the Ministry of Public Health (MOPH) to the PAO, the MOPH had developed a 20-year strategic health plan. However, due to administrative restructuring and new performance indicators, the transferred SHPHs lacked strategic plans to guide their operations. Strategic Planning Development: Following the transfer, the development of strategic plans at the SHPHs integrated strategies at all levels. The process included internal and external factor analysis, participatory workshops, knowledge exchange sessions, and the presentation of health strategic plans. This resulted in a strategic framework comprising 4 strategic areas, 16 strategies, and 16 projects. Implementation of Strategic Plans: Workshops were held to translate strategic plans into operational plans, measures, and 13 core projects, serving as practical guidelines for SHPH operations. An evaluation of the implementation process showed a high overall effectiveness, with an average score of 4.05 (S.D. = 0.80). Success Factors: The study identified success factors in the development of strategic plans for transferred SHPHs. The formulation of strategies enabled the creation of health strategic plans, which in turn led to the development of practical operational plans. These efforts helped ensure that SHPHs operated effectively in alignment with the newly established strategic directions.; โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลที่ถ่ายโอนภารกิจไปยังองค์การบริหารส่วนจังหวัดมีการเปลี่ยนแปลงกระบวนการจัดทำแผนกลยุทธ์จากเดิมดำเนินการตามแผนกลยุทธ์ภายใต้หน่วยงานบังคับบัญชา มาเป็นการจัดทำด้วยตนเอง การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ศึกษาเพื่อศึกษากระบวนการพัฒนาการจัดทำแผนกลยุทธ์ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ที่ถ่ายโอนไปยังองค์การบริหารส่วนจังหวัดสุราษฎร์ธานี ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม โดยรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณด้วยแบบสัมภาษณ์และข้อมูลเชิงคุณภาพด้วย การสนทนากลุ่มย่อย กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ เจ้าหน้าผู้ที่ปฏิบัติงาน ณ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลที่ถ่ายโอนภารกิจไปยังองค์การบริหารส่วนจังหวัด ในพื้นพื้นที่อำเภอพระแสง จำนวน 65 คน โดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาและข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณา ผลการศึกษา พบว่า (1) ผลการศึกษาสถานการณ์ปัจจุบันของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) หลังการถ่ายโอนภารกิจไปยังองค์การบริหารส่วนจังหวัดสุราษฎร์ธานี จาก กระทรวงสาธารณสุขจัดทำแผนยุทธศาสตร์ ระยะ 20 ปี (ด้านสุขภาพ) การปรับรูปแบบระบบบริหารภายใต้นโยบายกระทรวงสาธารณสุข และตัวชี้วัดผ่านเกณฑ์เป้าหมาย ด้วยสาเหตุจากการถ่ายโอนภาระกิจจึงทำให้โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลที่ถ่ายโอนภารกิจไม่มีแผนกลยุทธ์รองรับในการปฎิบัติงาน (2) ผลการพัฒนากระบวนการจัดทำแผนกลยุทธ์ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) หลังการถ่ายโอนภารกิจไปยังองค์การบริหารส่วนจังหวัดสุราษฎร์ธานี ด้วยการบูรณาการยุทธศาสตร์ทุกระดับ การจัดทำแผนกลยุทธ์สุขภาพโดยการวิเคราะห์ปัจจัยภายในและปัจจัยภายนอก มีการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และเสนอแผนกลยุทธ์สุขภาพ ให้ได้มาซึ่งแผนกลยุทธ์ ที่มี 4 ยุทธศาสตร์ 16 กลยุทธ์และ 16 แผนงาน (3) ผลการพัฒนาศึกษาผลการพัฒนากระบวนการจัดทำแผนกลยุทธ์ไปสู่การปฏิบัติของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) หลังการถ่ายโอนภารกิจไปยังองค์การบริหารส่วนจังหวัดสุราษฎร์ธานี ด้วยการประชุมเชิงปฏิบัติจัดทำแผนกลยุทธ์ แผนปฏิบัติการ มาตรการ กิจกรรมหลักโครงการ 13 โครงการ เพื่อเป็นแนวทางการปฎิบัติงานในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล โดยมีผลการประเมินเกี่ยวกับการพัฒนากระบวนการนำแผนยุทธศาสตร์สุขภาพไปสู่การปฏิบัติของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหลังการถ่ายโอนภารกิจ พบว่า ภาพรวมอยู่ในระดับมาก คะแนนเฉลี่ย เท่ากับ 4.05 (S.D.=0.80) (4) ศึกษาปัจจัยความสำเร็จของการจัดทำแผนกลยุทธ์ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) หลังการถ่ายโอนภารกิจไปยังองค์การบริหารส่วนจังหวัดสุราษฎร์ธานี การกำหนดกลยุทธ์ ได้มาซึ่งแผนกลยุทธ์สุขภาพของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพที่ถ่ายโอนภารกิจและนำไปสู่การพัฒนาแผนปฎิบัติงานในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ เพื่อให้โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลที่ถ่ายโอนภารกิจปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพตามแผนกลยุทธ์ที่วางไว้

Developing a System for Caring for Patients among Uncontrolled Hypertension Patients, through the Participation of Families and Communities. Na Mueang Subdistrict, Koh Samui District,Surat Thani Province

Wed, 01 Jan 0027 00:00:00 GMT

Title: Developing a System for Caring for Patients among Uncontrolled Hypertension Patients, through the Participation of Families and Communities. Na Mueang Subdistrict, Koh Samui District,Surat Thani Province; การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ โดยการมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชน ตำบลหน้าเมือง อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี Abstract: This participatory action research aimed to develop a care system for patients with uncontrolled hypertension through the involvement of families and communities in Namuang Subdistrict, Koh Samui District, Surat Thani Province. The study participants were divided into three groups: 108 patients with hypertension, 108 primary caregivers from the patients’ households, and 25 healthcare service providers. Data were collected through in-depth interviews, focus group discussions, observations, participatory meetings, and questionnaires. Quantitative data were analyzed using descriptive statistics and paired samples t-test, while qualitative data were analyzed through content analysis. The Chronic Care Model (CCM) was applied in the development process. The results revealed that the development process of the care system for patients with uncontrolled hypertension through family and community participation comprised four phases: (1) action plan meeting, (2) implementation of the plan, (3) monitoring and observing participation, and (4) conclusion and lesson learned. This led to the creation of the “NAMUANG MODEL” consisting of seven components 1) N (NCD Care Focused): Emphasis on the care of non-communicable diseases (NCDs) 2) A (Affiliated with Community): Strong collaboration with the community 3) M (Managing Local Resources): Self-management and effective utilization of local resources 4) U (Up Skills and Empowerment): Capacity building and empowerment of personnel and the public 5) A (Adapting Care Service): Adaptation of health services to suit local needs 6) N (Network via Technology): Integration of health networks through technology 7) G (Good Governance): Upholding principles of good governance, transparency, accountability, and inclusive participation from all sectors. Key success factors included 1) Strong network partnerships, administrative support, and systematic collaboration among multidisciplinary teams; 2) Planning that aligned with community contexts and needs; 3) Close support from families and communities in patient care; 4) Improved access to healthcare services through various service channels; 5) Effective use of information technology in communication with healthcare providers, enhancing the coverage and efficiency of the care system.; การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม มีวัตถุประสงค์เพื่อการพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ โดยการมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชน ตำบลหน้าเมือง อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 108 คน ผู้ดูแลป่วยโรคความดันโลหิตสูงประจำครัวเรือน จำนวน 108 คน และผู้จัดรูปแบบบริการสุขภาพ จำนวน 25 คน เก็บรวมรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม การสังเกต การประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้และการใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และ Paired Samples t-test วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ประยุกต์ใช้ตัวแบบการจัดการโรคเรื้อรัง (Chronic Care Model) ผลการวิจัย พบว่า กระบวนการพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ โดยการมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชน ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน คือ 1) ประชุมจัดทำแผนปฏิบัติการ 2) ปฏิบัติตามแผน 3) ติดตามผล สังเกตการมีส่วนร่วม 4) สรุปผลและถอดบทเรียน ทำให้เกิดแนวคิดการพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ภายใต้ระบบ NAMUANG MODEL มี 7องค์ประกอบ ดังนี้ 1) N (NCD Care Focused) เน้นการดูแลโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) 2) A (Affiliated with Community) มีความร่วมมือกับชุมชน 3) M (Managing Local Resources) จัดการตนเองและบริหารทรัพยากรในพื้นที่ 4) U (Up Skills and Empowerment) ยกระดับทักษะเสริมพลังบุคลากรและประชาชน 5) A (Adapting Care Service) ปรับระบบการให้บริการสุขภาพให้เหมาะสม 6) N(Network via Technology) เชื่อมโยงเครือข่ายการดูแลสุขภาพด้วยเทคโนโลยี 7) G (Good Governance) ยึดหลักธรรมาภิบาล ตรวจสอบได้ มีความรับผิดชอบ และมุ่งเน้นการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนอย่างเท่าเทียม ปัจจัยแห่งความสำเร็จประกอบด้วย 1) ภาคีเครือข่ายที่เข้มแข็ง การสนับสนุนจากผู้บริหาร และการทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบของทีมสหสาขาวิชาชีพ 2) มีการวางแผนที่สอดคล้องกับบริบทและความต้องการของชุมชน 3) ได้รับการสนับสนุนอย่างใกล้ชิดจากครอบครัวและชุมชนในการดูแลผู้ป่วย 4) ผู้ป่วยสามารถเข้าถึงบริการสุขภาพได้สะดวกยิ่งขึ้น ผ่านช่องทางการให้บริการที่หลากหลาย 5) การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการติดต่อสื่อสารกับบุคลากรทางการแพทย์ส่งผลให้ระบบการดูแลผู้ป่วยมีความครอบคลุมและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

The Development of a model for controlling larvae to prevent infection diseases from Aedes mosquitoes with the participation of network partners in Yasothon Municipality, Yasothon Province

Wed, 01 Jan 0027 00:00:00 GMT

Title: The Development of a model for controlling larvae to prevent infection diseases from Aedes mosquitoes with the participation of network partners in Yasothon Municipality, Yasothon Province; การพัฒนารูปแบบในการควบคุมลูกน้ำเพื่อป้องกันโรคติดต่อจากยุงลายโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายในเขตเทศบาลเมืองยโสธร จังหวัดยโสธร Abstract: The persistent outbreaks of dengue fever and other mosquito-borne diseases remain a critical public health issue in Thailand, particularly in urban areas where environmental conditions facilitate Aedes mosquito breeding. This study aimed to develop a sustainable community-based larval control model for disease prevention through participatory engagement of network stakeholders in Yasothon Municipality, Yasothon Province. A Participatory Action Research (PAR) approach was employed, guided by the P-A-O-R cycle: Planning, Action, Observation, and Reflection. The target participants included two main stakeholder groups: (1) 30 representatives from local government, health, and education sectors across 23 communities, and (2) 148 members of community-based organizations, such as village health volunteers and community committee members. Both quantitative and qualitative data were collected and analyzed using descriptive statistics, paired t-tests, and content analysis. Findings revealed that the implementation of the BANTHA Model, comprising Brainstorming (B), Agreement (A), Network (N), Teamwork (T), Hygiene (H), and Acceptance (A), led to statistically significant improvements in three key areas: knowledge of Aedes-borne disease prevention and control (p < 0.001), level of community participation (p < 0.001), and satisfaction with the implemented activities (p < 0.001). Additionally, entomological indices, House Index (HI), Container Index (CI), and Breteau Index (BI), showed significant reductions (p < 0.001) following model implementation. In conclusion, this research demonstrates the capacity of local communities to effectively and sustainably prevent mosquito-borne diseases when empowered through structured participatory mechanisms. The BANTHA model offers a promising framework for scalable public health policy and community-based vector control strategies at the national level.; การระบาดของโรคไข้เลือดออกและโรคติดต่อนำโดยยุงลายยังคงเป็นปัญหาสาธารณสุขระดับประเทศ โดยเฉพาะในเขตเมืองซึ่งมีปัจจัยแวดล้อมเอื้อต่อการเพาะพันธุ์ยุงลาย งานวิจัยนี้มุ่งพัฒนารูปแบบการควบคุมลูกน้ำเพื่อป้องกันโรคติดต่อจากยุงลายโดยอาศัยกระบวนการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย ในเขตเทศบาลเมืองยโสธร จังหวัดยโสธร โดยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) ตามวงจร P-A-O-R ประกอบด้วยการวางแผน (Plan) ปฏิบัติ (Action) สังเกตผล (Observation) และสะท้อนผล (Reflection) กลุ่มเป้าหมายคือภาคีเครือข่ายประกอบด้วย 1) องค์กรภาครัฐ/เอกชนที่ปฏิบัติงานในพื้นที่เขตเทศบาลเมืองยโสธร 23 ชุมชน ได้แก่ บุคลากรขององค์การปกครองส่วนท้องถิ่น/เอกชน บุคลากรในส่วนสาธารณสุข บุคลากรในส่วนของศึกษาธิการ จำนวน 30 คน 2) องค์กรชุมชนในพื้นที่เขตเทศบาลเมืองยโสธร 23 ชุมชน ได้แก่ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน และคณะกรรมการชุมชน จำนวน 148 คน เก็บรวบรวมข้อมูลทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติเชิงอนุมาน (paired t-test) และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า หลังการพัฒนาโมเดล BANTHA ซึ่งประกอบด้วย 1) การระดมสมอง (Brainstorming; B) 2) การทำข้อตกลงร่วมกัน (Agreement; A) 3) ภาคีเครือข่าย (Network; N) 4) การทำงานเป็นทีม (Team; T) 5) การมีสุขอนามัยที่ดี (Hygiene; H) 6) มีการยอมรับ (Acceptance; A) ) ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติใน 3 ด้าน คือ ความรู้เกี่ยวกับการป้องกันและควบคุมโรคติดต่อนำโดยยุงลายสูงกว่าก่อนพัฒนา (p < 0.001), การมีส่วนร่วมของชุมชนสูงกว่าก่อนพัฒนา (p < 0.001) และความพึงพอใจต่อการดำเนินงานสูงกว่าก่อนพัฒนา (p < 0.001) อีกทั้งค่าดัชนีลูกน้ำยุงลาย (House Index, Container Index, Breteau Index) ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) โดยสรุปผลการวิจัยนี้แสดงถึงศักยภาพของชุมชนในการป้องกันโรคอย่างยั่งยืน โดยเฉพาะเมื่อได้รับการสนับสนุนผ่านกลไกที่ส่งเสริมการมีส่วนร่วมและการเสริมพลังอำนาจ (empowerment) ผลลัพธ์สามารถขยายผลสู่การวางแผนนโยบายสุขภาพเชิงพื้นที่และการป้องกันโรคติดต่อนำโดยแมลงในระดับประเทศ