The Wellness Tourism Management Model for Nakhon Phanom Province: The Case Study of Na Thon Subdistrict, That Phanom District and Na kham Subdistrict, Sri Songkham District

Abstract

This research aims : 1) To study the potential of wellness tourism resources in Nakhon Phanom province, 2) To study the government's policies in promoting wellness tourism in Nakhon Phanom province, 3) To examine the behavior of wellness tourists in Nakhon Phanom province, and 4) To propose a management model for wellness tourism in Nakhon Phanom province. The research uses a mixed-methods approach, combining qualitative research through interviews with 10 participants from various organizations, including the Nakhon Phanom Industrial Council, Tourism Authority of Thailand Nakhon Phanom Office, Nakhon Phanom Tourism and Sports Office, representatives from the communities of Na Thon and Na Kham sub-districts, and quantitative research with a sample group of 273 tourists. Data analysis includes descriptive statistics, frequency distribution, and percentages, as well as mean and standard deviation calculations.

The study found that the top three significant wellness tourism resources are various wellness tourism activities, attractions, and conveniences. Government policies focus on promoting secondary city tourism, creating differentiation, and emphasizing service to boost the domestic tourism industry, including wellness tourism activities in the new normal. The behavior of wellness tourists indicates a majority of female tourists, aged 23-30, with a bachelor's degree, working as company employees, and a monthly income of 10,001-15,000 Baht. Moreover, the study reveals that most tourists travel in groups of 2-3 people, use private cars as transportation, and are mainly influenced by romantic partners/spouses in decision-making. The average duration of community tourism is 1-3 hours, with expenditures not exceeding 1,000 Baht. Social media is the preferred source of information. In terms of motivations, internal factors include seeking relaxation, escape from routine and stress, learning new things, and experiencing local cultures and lifestyles. External factors include interest in wellness tourism from various media and appealing cultural and lifestyle aspects of community tourism. The study also identifies the importance of body, mind/intellect, and soul as motivation factors. Overall, tourists express high satisfaction with wellness tourism management in Nakhon Phanom, with the most significant factors being related to physical health, mental/intellectual aspects, and emotional well-being.

The study of the management model for wellness tourism in Nakhon Phanom province identifies three crucial components as follows: 1) Government policy, 2) Supporting organizations for tourism in Nakhon Phanom province, and 3) wellness tourism in Nakhon Phanom province. There are a total of seven components in the entire framework, which include: 1) Natural and human-created tourist attractions, 2) Cities of faith and belief, 3) Slow-life cities, 4) Safe food, 5) Community products used in conjunction with wellness tourism, 6) Relaxation through massage and spa, and 7) Souvenirs derived from community products.

การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายของการวิจัย 1) เพื่อศึกษาศักยภาพทรัพยากรการท่องเที่ยวเชิงส่งเสริมสุขภาพ จังหวัดนครพนม 2) เพื่อศึกษานโยบายของภาครัฐในการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงส่งเสริมสุขภาพ จังหวัดนครพนม 3) เพื่อศึกษาพฤติกรรมของนักท่องเที่ยวเชิงส่งเสริมสุขภาพ จังหวัดนครพนม และ 4) เพื่อเสนอแนะรูปแบบการจัดการการท่องเที่ยวเชิงส่งเสริมสุขภาพ จังหวัดนครพนม ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยแบบผสมผสาน โดยการวิจัยเชิงคุณภาพ ทำการสัมภาษณ์ ผู้ให้สัมภาษณ์ 10 คน จากสภาอุตสาหกรรมจังหวัดนครพนม การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย สำนักงานจังหวัดนครพนม การท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดนครพนม ตัวแทนชุมชนตำบลนาถ่อน อำเภอธาตุพนม และตัวแทนชุมชนตำบลนาคำ อำเภอศรีสงคราม การวิจัยเชิงปริมาณ จากกลุ่มตัวอย่างนักท่องเที่ยว 273 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา (Descriptive Statistics) และนำข้อมูลที่รวบรวมได้มาวิเคราะห์หาค่าทางสถิติซึ่งประกอบด้วยการแจกแจงความถี่ (Frequency) และร้อยละ (Percentage) และนำมาเสนอในรูปแบบตารางวิเคราะห์โดยคำนวณหาค่าเฉลี่ย (Mean) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard deviation)

ผลการศึกษาพบว่า ศักยภาพทรัพยากรการท่องเที่ยวเชิงส่งเสริมสุขภาพที่สำคัญ 3 อันดับแรก ได้แก่ กิจกรรมต่าง ๆ ด้านการท่องเที่ยวเชิงส่งเสริมสุขภาพ ด้านสิ่งดึงดูดใจ และด้านสิ่งอำนวยความสะดวก การศึกษานโยบายของภาครัฐ ระบุถึงการส่งเสริมการท่องเที่ยวเมืองรอง เน้นการสร้างความแตกต่างและความเป็นเอกลักษณ์จากการให้บริการ ส่งเสริมธุรกิจการบริการท่องเที่ยวใช้ทัพยากรภายในประทศเป็นหลักรวมถึงมีกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพแบบ New normal การศึกษาพฤติกรรมนักท่องเที่ยวพบว่า นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง มีอายุ 23-30 ปี การศึกษาปริญญาตรี ประกอบอาชีพพนักงานบริษัท รายได้ต่อเดือน 10,001-15,000 บาท ผลการศึกษาพฤติกรรมการเดินทางของนักท่องเที่ยว สมาชิกที่ร่วมเดินทางส่วนใหญ่ จำนวน 2–3 คน พาหนะที่ใช้เดินทางใช้รถยนต์ส่วนตัว บุคคลที่มีส่วนในการตัดสินใจ คู่รัก/คู่สมรส ระยะเวลาการท่องเที่ยวในชุมชน 1-3 ชั่วโมง ค่าใช้จ่ายท่องเที่ยวในชุมชนไม่เกิน 1,000 บาท จำนวนครั้งที่เคยมาท่องเที่ยวในจังหวัดนครพนมมาที่นี่ครั้งแรก แหล่งข้อมูล นิยมใช้โซเชียลมีเดีย ปัจจัยในการเลือกที่พักได้แก่เดินทางเข้าถึงได้อย่างสะดวกมากที่สุด การเข้าร่วมจำนวนกิจกรรมการท่องเที่ยวใน 1 วัน 3-4 กิจกรรม การเข้าร่วมกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงส่งเสริมสุขภาพ คือ กิจกรรมสัมผัสธรรมชาติและวิถีชีวิต ผลการศึกษาแรงจูงใจของนักท่องเที่ยว โดยที่ความคิดเห็นแรงจูงใจด้านปัจจัยภายในที่สำคัญ 3 อันดับแรก ได้แก่ การเดินทางมาเพื่อพักผ่อนหย่อนใจหลีกหนีความจำเจ และความเครียด เดินทางมาเพื่อเรียนรู้และหาประสบการณ์ใหม่ ๆ จากการเดินทางท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ และเดินทางมาเพื่อเรียนรู้วัฒนธรรมและวิถีชีวิตของชุมชน และความคิดเห็นแรงจูงใจด้านปัจจัยภายนอกที่สำคัญ 3 อันดับแรก ได้แก่ สนใจการท่องเที่ยวเชิงส่งเสริมสุขภาพจากข้อมูลข่าวสารในสื่อต่าง ๆ หรือจากการบอกเล่า ในแหล่งท่องเที่ยวมีวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของชุมชนที่น่าสนใจ และสนใจแหล่งท่องเที่ยวที่มีกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงส่งเสริมสุขภาพ ตามลำดับ ผลการศึกษาประสบการณ์ของนักท่องเที่ยวเชิงส่งเสริมสุขภาพ โดยความคิดเห็นประสบการณ์ของนักท่องเที่ยวเชิงสุขภาพที่สำคัญ 3 อันดับแรก ได้แก่ ด้านร่างกาย นักท่องเที่ยวมีความต้องการเข้าร่วมกิจกรรมมากที่สุด ด้านจิตวิญญาณ/ปัญญา และด้านจิตใจ ตามลำดับ ผลการศึกษาความพึงพอใจของนักท่องเที่ยวที่มีต่อการจัดการการท่องเที่ยวเชิงส่งเสริมสุขภาพ โดยรวมอยู่ในระดับมาก โดยความพึงพอใจของนักท่องเที่ยวที่มีต่อการจัดการการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพที่สำคัญ 3 อันดับแรก ได้แก่ ด้านร่างกาย ด้านจิตวิญญาณ/ปัญญา และ ด้านจิตใจ ตามลำดับ เพื่อเสนอแนะรูปแบบการจัดการการท่องเที่ยวเชิงส่งเสริมสุขภาพ จังหวัดนครพนม มีองค์ประกอบที่สำคัญ 3 ด้าน ดังนี้ 1) ด้านนโยบายของภาครัฐ 2) ด้านหน่วยงานสนับสนุนการท่องเที่ยวจังหวัดนครพนม 3) การท่องเที่ยวเชิงส่งเสริมสุขภาพ จังหวัดนครพนม ซึ่งมีองค์ประกอบทั้งหมด 7 ด้าน คือแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ/มนุษย์สร้างขึ้น เมืองแห่งความศรัทธา/ความเชื่อ เมือง Slow-life อาหารปลอดสารพิษ ผลิตภัณฑ์ของชุมชนมาใช้ร่วมกับการท่องเที่ยวเชิงส่งเสริมสุขภาพ การนวดผ่อนคลาย การประคบ และของที่ระลึกจากผลิตภัณฑ์ของชุมชน