ASEAN Centrality amid United States and China Rivalry for Expand Sphere of Influence to Southeast Asia

Abstract

The research objectives were to 1) study the development of the ASEAN Centrality and analyze the ASEAN Centrality from the Cold War era to the present (2023) and 2) study and analyze the ASEAN Centrality that is affected by the rivalry between the United States and China in expanding its sphere of influence into Southeast Asia. This is a qualitative research format. Data were collected by documentary analysis and in-depth interviews. The results were found as follows.

ASEAN centrality is the heart of ASEAN for conducting relations with external countries, especially great powers also known as ASEAN as regional architecture. The important characteristics of this strategy are: ASEAN plays a center of regional relations networks. ASEAN's leading role through institutions initiated by ASEAN as a facilitator of negotiations by providing an assortment of multilateralism consultative mechanisms. ASEAN assumes the prime node in the regional architecture, ensuring that it would not be marginalized by other emerging regional arrangements and as a central unity among ASEAN member states, although the expansion of influence in Southeast Asia by the United States and China as well as conflicts in the South China Sea has affected the ASEAN centrality. it has created limitations and challenges to the unity of ASEAN because it shows the different opinions between members including solving such problems cannot be initiated and implemented using ASEAN as the center. The important case study was in 2012 when ASEAN was unable to issue a joint statement of ASEAN foreign ministers at the 45th meeting in Cambodia. It also shows the limitations of the institutions that ASEAN initiated, played a leading role, and acted as a facilitator and the points of connection with external countries, especially with the great powers.

The competition between the United States and China is shaped by each side's key policies, namely the United States' Indo-Pacific policy and China's Belt and Road Policy has affected the ASEAN centrality because of the Quad and the Belt and Road strategy becoming the center, playing a leading role, facilitating and is a hub on behalf of ASEAN institutions. This is due to the norms that ASEAN has accepted together since the Cold War, called the "ASEAN Way," such as adhering to the principles of consensus, consultation, and non-interference in each other's internal affairs. As a result, this results in inefficiency in dealing with various issues. Moreover, it also affects the unity of ASEAN members that decrease. Considering the case study in the South China Sea disputes that China's Belt and Road policy has caused a lack of unity among ASEAN member countries; while the Indo-Pacific strategy created an institution called the Quad, resulting in some ASEAN member states joining the institution under the name Quad Plus to protect their interests.

The findings in this thesis can be summarized as follows: efforts to create an ASEAN strategy to deal with post-Cold War uncertainty and the competition between the United States and China. Its main goal is to maintain a significant position for its group in other countries. This strategy is known as "ASEAN Centrality".ASEAN hopes to maintain balance with external countries by integrating or establishing alliances as a policy tool based on Neorealism. It also reflects the importance of the Neo-liberal institutionalism theory through the institutions that it is the initiator and leader. Making members receive mutual benefits according to theory as well as reflecting the importance of the procedures or mechanisms of that institution that has brought ASEAN norms into practice since the Cold War is the ASEAN Way, which uses identity and norms according to Constructivism theory. However, from the behavior of ASEAN above. The researchers created findings from a synthesis of three international relations theories using the name “Soft Institutional Balancing”.

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อศึกษาพัฒนาการความเป็นแกนกลางและวิเคราะห์ความเป็นแกนกลางของอาเซียนตั้งแต่ยุคสงครามเย็นจนถึงปัจจุบัน (ค.ศ.2023) และ 2) เพื่อศึกษาและวิเคราะห์ความเป็นแกนกลางของอาเซียนที่ได้รับผลกระทบจากการแข่งขันระหว่างสหรัฐอเมริกากับจีนในการขยายเขตอิทธิพลเข้าสู่พื้นที่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลจากการวิเคราะห์เอกสาร และการสัมภาษณ์เชิงลึก ผลการวิจัยปรากฏดังนี้

ยุทธศาสตร์ความเป็นแกนกลางของอาเซียน เป็นหัวใจสำคัญของอาเซียนในการดำเนินความสัมพันธ์กับประเทศภายนอก โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเทศมหาอำนาจ หรือที่เรียกว่าอาเซียนเป็นศูนย์กลางสถาปัตยกรรมของภูมิภาค โดยลักษณะสำคัญของยุทธศาสตร์ดังกล่าวคือ อาเซียนแสดงบทบาทความเป็นศูนย์กลางของเครือข่ายความสัมพันธ์ในภูมิภาค มีบทบาทนำผ่านสถาบันที่อาเซียนริเริ่ม เป็นผู้อำนวยความสะดวกในการเจรจา ในลักษณะกลไกการปรึกษาหารือแบบพหุภาคี เป็นจุดเชื่อมต่อสำคัญของสถาปัตยกรรมในภูมิภาคเพื่อทำให้ตนแสดงบทบาทสำคัญในการจัดการประเด็นต่าง ๆ ไม่ตกอยู่ในสภาพที่ไร้ความสำคัญจากข้อตกลงที่เกิดขึ้นใหม่ และเป็นศูนย์กลางของประเทศสมาชิกอาเซียนที่ทำให้เกิดความเป็นเอกภาพ ทว่าการเข้ามาขยายเขตอิทธิพลในพื้นที่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ของสหรัฐฯ และจีน ตลอดจนความขัดแย้งในทะเลจีนใต้ ได้ส่งผลต่อความเป็นแกนกลางของอาเซียน กล่าวคือ สร้างข้อจำกัดและท้าทายในความเป็นเอกภาพของอาเซียน เนื่องจากแสดงออกให้ถึงความเห็นที่แตกต่างระหว่างสมาชิก กระทั่งทำให้การแก้ไขปัญหาดังกล่าวไม่สามารถริเริ่มและดำเนินการโดยใช้อาเซียนเป็นศูนย์กลาง โดยมีกรณีศึกษาสำคัญคือ ในปี 2012 อาเซียนไม่สามารถออกแถลงการณ์ร่วมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนครั้งที่ 45 ที่ประเทศกัมพูชา ตลอดจนแสดงให้เห็นถึงข้อจำกัดของสถาบันที่อาเซียนเป็นผู้ริเริ่ม มีบทบาทนำ เป็นผู้อำนวยความสะดวก และเป็ดจุดเชื่อมต่อกับประเทศภายนอกโดยเฉพาะที่มีต่อประเทศมหาอำนาจ

การแข่งขันระหว่างสหรัฐอเมริกากับจีนผ่านนโยบายสำคัญของแต่ละฝ่าย กล่าวคือ นโยบายอินโด-แปซิฟิกของสหรัฐอเมริกา และนโยบายสายแถบและเส้นทางของจีน ได้ส่งผลกระทบต่อความเป็นแกนกลางของอาเซียน เนื่องจากกลุ่ม Quad และยุทธศาสตร์สายแถบและเส้นทาง เข้ามาเป็นศูนย์กลาง แสดงบทบาทนำ อำนวยความสะดวก และเป็นจุดเชื่อมต่อ แทนสถาบันของอาเซียน อันเนื่องมาจากการปทัสถานที่อาเซียนยอมรับร่วมกันมาตั้งแต่สมัยสงครามเย็น ที่เรียกว่า “วิถีอาเซียน” เช่น การยึดหลักเห็นพ้องต้องกัน ปรึกษาหารือ ไม่แทรกแซงกิจการภายในซึ่งกันและกัน ส่งผลให้เกิดความไร้ประสิทธิภาพในการจัดการกับประเด็นปัญหาต่าง ๆ นอกจากนี้ ยังส่งผลต่อความเป็นเอกภาพของสมาชิกอาเซียนที่ลดลง โดยพิจารณาจากกรณีศึกษา ปัญหาข้อพิพาทในทะเลจีนใต้ ที่นโยบายสายแถบและเส้นทางของจีนทำให้เกิดการขาดเอกภาพในประเทศสมาชิกอาเซียน ในขณะที่ยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิก ได้สร้างสถาบันที่เรียกว่า Quad ส่งผลให้ชาติสมาชิกอาเซียนบางประเทศเข้าร่วมกับสถาบันดังกล่าวภายใต้ชื่อ Quad Plus เพื่อรักษาผลประโยชน์ของตน

ข้อค้นพบในวิทยานิพนธ์ฉบับนี้สรุปได้ว่า ความพยายามสร้างยุทธศาสตร์ของอาเซียนเพื่อรับมือกับความไม่แน่นอนหลังสงครามเย็น และการแข่งขันระหว่างสหรัฐอเมริกากับจีน มีจุดมุ่งหมายสำคัญคือ การที่ทำให้กลุ่มตนยังคงมีความสำคัญกับประเทศอื่น ๆ ต่อไป ยุทธศาสตร์นี้เรียกว่า “ความเป็นแกนกลางของอาเซียน” การแสดงบทบาทของอาเซียนเช่นนี้ ทำให้อาเซียนมีลักษณะต้องการถ่วงดุลกับประเทศภายนอกโดยการรวมกลุ่มหรือสร้างพันธมิตรอันเป็นเครื่องมือเชิงนโยบายตามทฤษฎีสัจนิยมใหม่ นอกจากนี้ยังสะท้อนให้เห็นความสำคัญของทฤษฎีสถาบันนิยมแนวเสรีนิยมใหม่ ผ่านสถาบันที่ตนเองเป็นผู้ริเริ่มและเป็นผู้นำ ทำให้สมาชิกได้รับผลประโยชน์ร่วมกันตามทฤษฎี ตลอดจนสะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของวิธีปฏิบัติหรือกลไกของสถาบันนั้น ที่ได้นำปทัสถานของอาเซียนซึ่งถือปฏิบัติกันมาตั้งแต่ครั้งสงครามเย็นคือ วิถีอาเซียน อันเป็นการใช้อัตลักษณ์และปทัสถานตามทฤษฎีสรรสร้างนิยม ทั้งนี้ จากพฤติกรรมของอาเซียนข้างต้น ผู้วิจัยได้สร้างข้อค้นพบจากสังเคราะห์ทฤษฎีความสัมพันธ์ระหว่างประเทศทั้งสามเข้าด้วยกัน โดยใช้ชื่อว่า “การถ่วงดุลเชิงสถาบันแบบอ่อน”