Factors Affecting the Occurrence of Household Debt: A Case Study of Farmers in Nakhon Phanom Province

Abstract

The objectives of this study were 1) to study the factors that cause household debt of farmers in Nakhon Phanom province and 2) to formulate policy recommendations as a guideline for solving the household debt burden of farmers in Nakhon Phanom Province. The research used a mixed-methods. For the quantitative research, the sample consisted of 385 farmers registered with the Nakhon Phanom Provincial Agricultural Office in 2022, selected through convenience sampling. A questionnaire was used as the data collection tool. The statistics used for analysis included frequency, mean, percentage, and standard deviation. The qualitative research involved a sample group consisting of eight farmers and government officials. The research used a semi-structured interview format with pre-determined open-ended questions and used analytic induction to formulate data conclusions to answer the research objectives.

The results from the descriptive statistics study showed that the majority of the sampled farmers were female, aged between 36-60 years, married, and had 3-4 household members. Most of them were farmers with 21-30 years of farming experience. When analyzing income data, it was found that the majority had income solely from agricultural products, with an average monthly income of 5,000-10,000 baht. On the expenditure side, household expenses were between 5,000-10,000 baht per month. Regarding debt, 89.6% of the farmers' current debt was formal debt borrowed from specialized financial institutions such as the Government Savings Bank and the Bank for Agriculture and Agricultural Cooperatives.

For the qualitative research, the study found that the main factors that cause household debt of farmers in Nakhon Phanom province are economic factors. Most farmers borrow money to obtain capital for agricultural productions, as their sole source of income is from agricultural products. Additionally, their income has decreased due to the economic downturn, while household expenses tend to increase. Additionally, it was found that social factors influence the decision to purchase products according to social trends to achieve social acceptance. The behavioral factors, family members have consumption behaviors that exceed necessity to fulfill their own and their family's desires. Regarding personal and family factors, many household members have significant responsibilities, such as tuition fees, transportation costs, and educational expenses. Farmers view investing in their children's education as a long-term worthwhile investment for a better quality of life in the future. Moreover, geographical and environmental factors contribute to agricultural productivity loss, leading some farmers to experience income deficits or losses. Policies as a guideline for solving the household debt burden that sample groups and government officials attach great importance include policies for the development of knowledge and skills for occupations, financial management policy, welfare policy and government assistance measures, and the sufficiency economy policy.

การศึกษาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ 1.) เพื่อศึกษาปัจจัยที่ทำให้เกิดหนี้ครัวเรือนของเกษตรกรในจังหวัดนครพนม และ 2.) เพื่อจัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อเป็นแนวทางในการแก้ไขปัญหาภาระหนี้ครัวเรือนของเกษตรกรในจังหวัดนครพนม การวิจัยใช้รูปแบบการวิจัยเชิงผสมผสาน โดยการวิจัยเชิงปริมาณกลุ่มตัวอย่างเป็นเกษตรกรจังหวัดนครพนมที่ขึ้นทะเบียนกับสำนักงานเกษตรจังหวัดนครพนม 2565 จำนวน 385 คน ได้มาจากการสุ่มตัวอย่างตามสะดวก ใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูลในครั้งนี้ สถิติในการวิเคราะห์ ได้แก่ ความถี่ ค่าเฉลี่ย ค่าร้อยละ และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้กลุ่มตัวอย่างเป็นกลุ่มเกษตรกร และเจ้าหน้าที่ของรัฐ จำนวน 8 คน โดยใช้แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างที่มีการกำหนดคำถามในการสัมภาษณ์ไว้ล่วงหน้าซึ่งเป็นคำถามปลายเปิด และใช้การวิเคราะห์แบบอุปนัยสร้างข้อสรุปข้อมูลเพื่อตอบวัตถุประสงค์การวิจัย

ผลการศึกษาจากสถิติเชิงพรรณนา พบว่า เกษตรกรกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุระหว่าง 36-60 ปี สถานภาพสมรสแล้ว มีจำนวนสมาชิกในครัวเรือนมากที่สุด 3-4 คน โดยเป็นกลุ่มเกษตรกรทำนามากที่สุด มีระยะเวลาประกอบอาชีพเกษตรกร 21-30 ปี เมื่อวิเคราะห์ข้อมูลด้านรายได้ ส่วนใหญ่มีแหล่งที่มาของรายได้จากผลผลิตทางการเกษตรอย่างเดียวและมีรายได้เฉลี่ยต่อเดือน 5,000-10,000 บาท ด้านรายจ่าย มีค่าใช้จ่ายครัวเรือนที่ต้องจ่ายต่อเดือน 5,000-10,000 บาท และด้านภาระหนี้สิน หนี้สินในปัจจุบันของเกษตรกร ร้อยละ 89.6 เป็นหนี้ในระบบที่กู้มาจากสถาบันการเงินเฉพาะกิจ เช่น ธนาคารออมสิน ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร

การวิจัยเชิงคุณภาพ ผลการศึกษาพบว่า ปัจจัยที่ทำให้เกิดหนี้ครัวเรือนของเกษตรกรในจังหวัดนครพนมที่สำคัญ คือ ปัจจัยทางเศรษฐกิจ โดยส่วนใหญ่ทำการกู้ยืมเงินเพื่อต้องการทุนทำการผลิตทางการเกษตร เพราะมีแหล่งที่มาของรายได้จากผลผลิตทางการเกษตรอย่างเดียวและมีปริมาณลดลงเนื่องจากภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ ในขณะที่ภาระค่าใช้จ่ายในครัวเรือนมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้น นอกจากนี้ยังพบว่าปัจจัยทางสังคม ส่งผลต่อการตัดสินใจเลือกซื้อสินค้าตามกระแสความนิยมของสังคมเพื่อให้เกิดการยอมรับในสังคม ปัจจัยทางพฤติกรรม สมาชิกในครอบครัวมีพฤติกรรมการบริโภคที่เกินความจำเป็นเพื่อตอบสนองความต้องการของตนเองและครอบครัว ในส่วนปัจจัยส่วนบุคคลและครอบครัว มีสมาชิกในครัวเรือนจำนวนมากที่ต้องดูแลและรับผิดชอบ อย่างเช่น ค่าเทอม ค่าเดินทาง ค่าใช้จ่ายในการเล่าเรียน เกษตรกรมองว่าการใช้จ่ายด้านศึกษาของบุตรหลานเป็นการลงทุนในระยะยาวที่คุ้มค่าจะส่งผลให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีในอนาคต รวมถึงปัจจัยทางภูมิศาสตร์และสภาพแวดล้อม สร้างความเสียหายต่อผลผลิตทางการเกษตร เกษตรกรขาดแคลนรายได้ไปจนถึงบางรายขาดทุน สำหรับนโยบายเพื่อเป็นแนวทางในการแก้ไขปัญหาภาระหนี้ครัวเรือนที่กลุ่มตัวอย่างและเจ้าหน้าที่ของรัฐให้ความสำคัญมาก ได้แก่ นโยบายการพัฒนาความรู้และทักษะในการประกอบอาชีพ นโยบายด้านการบริหารจัดการการเงิน นโยบายสวัสดิการและมาตราการช่วยเหลือของภาครัฐ และนโยบายเศรษฐกิจพอเพียง