Nutritional Care Model for Patients Undergoing Renal Replacement Therapy with Continuous Ambulatory Peritoneal Dialysis Chaiyaphum Province

Abstract

This mixed-methods research design aimed to determine factors affecting the nutritional status of continuous ambulatory peritoneal dialysis (CAPD) patients. Also, to develop and assess the effectiveness of the nutrition care program for continuous ambulatory peritoneal dialysis patients. This study was separated into two phases. In the first phase, cross-sectional research was conducted on 409 CAPD patients who received services at the nephrology unit at Chaiyaphum Hospital and were selected by a simple random sampling method. In the second phase, a randomized controlled trial was utilized with 66 CAPD patients who had protein-energy malnutrition (PEM) and were divided into experimental and control groups, each consisting of 33 patients. The participants were selected by block randomization. The data were collected using a questionnaire, a record form, and a nutritional care program for continuous peritoneal dialysis patients that applied stage of change theory and motivational interviewing. The intervention's implementation duration was 24 weeks and followed up by telephone. The data were analyzed using frequency, percentage, mean, multiple logistic regression, Cochran's Q test, one-way Repeated Measure ANOVA, Fisher's exact test, and Independent t-test.

The results revealed that most CAPD patients were female (53.8%), with an age range over 60 years old (52.3%), had an education level less than or equal to elementary school (82.6%), and more than a quarter (45.2%) had a monthly income of less than 3,000 baht. We also found that patients with underlying disease (adj. OR = 2.453, 95% CI = 1.157–5.1201), peritonitis (adj. OR = 2.771, 95% CI = 1.484-5.175), and food arrangements are not done separately from those of other family members (adj. OR = 1.824, 95% CI = 1.025–3.247) were associated with protein-energy malnutrition. Besides, in the comparison analysis, after the intervention at the end of 12 weeks, there was no significant difference in protein energy malnutrition, food consumption behavior, and quality of life between the experimental and control group. Nevertheless, at the end of the follow-up at 24 weeks, the results indicated that the experimental groups had significantly decreased the proportion of protein-energy malnutrition and increased the mean of food consumption behavior and quality of life scores compared to the control group (p

การวิจัยนี้เป็นแบบผสมผสานวิธี (Mixed Method Research) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อภาวะโภชนาการของผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้องแบบต่อเนื่อง และพัฒนาและศึกษาประสิทธิผลโปรแกรมการดูแลภาวะโภชนาการของผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้องแบบต่อเนื่อง โดยแบ่งออกเป็น 2 ระยะ คือระยะที่ 1 เป็นการศึกษาวิจัยภาคตัดขวาง (Cross-sectional study) ซึ่งกลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้องแบบต่อเนื่องที่มารับบริการ ณ หน่วยโรคไต โรงพยาบาลชัยภูมิ จำนวน 409 คน สุ่มตัวอย่างโดยใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างอย่างง่าย (Simple Random Sampling) ส่วนระยะที่ 2 เป็นการวิจัยเชิงทดลองแบบสุ่มที่มีกลุ่มควบคุม (Randomized controlled trials: RCT) กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้องแบบต่อเนื่องที่มีภาวะขาดโปรตีนและพลังงาน จำนวน 66 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 33 คน สุ่มตัวอย่างโดยใช้วิธีสุ่มแบบ Block randomization เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบสอบถาม แบบบันทึก และโปรแกรมการดูแลภาวะโภชนาการของผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้องแบบต่อเนื่องซึ่งประยุกต์ใช้ทฤษฎีลำดับขั้นการเปลี่ยนแปลงและการสนทนาสร้างแรงจูงใจ โดยใช้ระยะเวลาในการดำเนินกิจกรรมตามโปรแกรม 24 สัปดาห์ และมีการติดตามทางโทรศัพท์ ส่วนสถิติที่ใช้ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย Multiple logistic regression, Cochran’s Q test, One-way Repeated Measure ANOVA, Fisher’s exact test, Independent t test

ผลการวิจัยพบว่า ผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้องส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 53.8 อายุมากกว่า 60 ปี ร้อยละ 52.3 ระดับการศึกษาต่ำกว่าหรือเท่ากับระดับประถมศึกษา ร้อยละ 82.6 รายได้ต่อเดือน น้อยกว่า 3,000 บาท/เดือน ร้อยละ 45.2 ปัจจัยที่มีผลต่อภาวะขาดโปรตีนและพลังงานของผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้องแบบต่อเนื่อง ได้แก่ โรคประจำตัว (Adj. OR=2.453, 95% CI=1.157-5.201) การติดเชื้อของเยื่อบุช่องท้อง (Adj. OR=2.771, 95% CI=1.484-5.175) และการไม่จัดอาหารแยกจากบุคคลอื่นในครอบครัว (Adj. OR=1.824, 95% CI=1.025-3.247) ส่วนผลการวิเคราะห์เปรียบเทียบภาวะขาดโปรตีนและพลังงาน พฤติกรรมการบริโภคอาหารและคุณภาพชีวิต ระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม พบว่า ระยะสิ้นสุดการให้โปรแกรมในสัปดาห์ที่ 12 ไม่มีความแตกต่างกัน แต่หลังการทดลองในระยะติดตามผลในสัปดาห์ที่ 24 พบว่า กลุ่มทดลองมีสัดส่วนของภาวะขาดโปรตีนและพลังงานลดลง และมีค่าเฉลี่ยของพฤติกรรมการบริโภคอาหารและคุณภาพชีวิตที่เพิ่มขึ้น เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p