The Health Literacy Program Development for Health Behavior Improvement among Buddhist Monks to Prevent Diabetes Mellitus in Upper Northeastern Region of Thailand

Abstract

This mixed methods research aims to study 1) Investigating factors related to the self-care health behaviors of Buddhist monks in preventing diabetes in the Upper Northeastern region of Thailand, 2) Developing a supplementary health knowledge program to modify the self-care health behaviors of risk group Buddhist monks in diabetes prevention, and 3) Evaluating the effectiveness of the supplementary health knowledge program in modifying the self-care health behaviors of risk group Buddhist monks in diabetes prevention. The research includes three sample groups Phase 1) The sample group consisted of 393 Buddhist monks. Phase 2) The sample group consisted of people who had a stakeholder for Buddhist monks health care , so there was in depth interview 5 monks, 3 focus group discussion 20 people, and brain storming 10 people and Phase 3) The sample group consisted of 72 monks at risk group of diabetes, divided into an experimental group and a control group, each comprising 36 individuals. Data collection tools included questionnaires, health record forms, and the experimental group received a health literacy enhancement program for behavior change in monk health care for diabetes prevention. Activities included 1) pre-research readiness activities, 2) knowledge and understanding skills development activities, 3) health information access skills development activities, 4) communication skills development activities, 5) self-management skills development activities, 6) media literacy and information skills development activities, 7) decision-making skills development activities, 8) follow-up , and 9) post-research evaluations. The study duration was 24 weeks. Data analysis was conducted using statistical techniques including frequency, percentage, minimum, maximum, mean, standard deviation, chi-square, logistic regression, paired t-test, and independent t-test.

The results revealed that 1) Factors related to self-care health behaviors among Buddhist monks for diabetes prevention in the Upper Northeastern region of Thailand include age, level of worldly education, meal frequency, self-management, and decision-making. 2) After using the developed program, the experimental group showed a significant increase in health knowledge compared to before the intervention, and significantly greater than the control group at the 0.05 significance level. Additionally, there was a significant improvement in health behavior among the experimental group compared to before the intervention and compared to the control group at the 0.05 significance level. Recommendations from this study suggest that the supplementary health knowledge program for behavior change among at-risk Buddhist monks for diabetes prevention effectively improves health behavior when monks have improved health knowledge. Thus, promoting health knowledge among monks can help them better care for their health in accordance with religious discipline.

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของพระสงฆ์ในการป้องกันโรคเบาหวาน ในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน,ประเทศไทย 2) พัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของพระสงฆ์กลุ่มเสี่ยงในการป้องกันโรคเบาหวาน 3) ประเมินประสิทธิผลโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของพระสงฆ์กลุ่มเสี่ยงในการป้องกันโรคเบาหวาน กลุ่มตัวอย่างที่ใช่ในการวิจัยมี 3 ส่วนคือ ระยะที่ 1) กลุ่มตัวอย่างคือ พระสงฆ์ จำนวน 393 รูป ระยะที่ 2) กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการดูแลสุขภาพพระสงฆ์ ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกจำนวน 5 คน สนทนากลุ่ม 3 กลุ่ม จำนวน 20 ประชุมระดมความคิดเห็นพัฒนาโปรแกรม จำนวน 10 คน และ ระยะที่ 3) กลุ่มตัวอย่างคือ พระสงฆ์กลุ่มเสี่ยงเบาหวาน จำนวน 72 รูป แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบกลุ่มละ 36 รูป เครื่องมือที่ใช้เก็บข้อมูลเป็นแบบสอบถาม แบบบันทึกสุขภาพและกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของพระสงฆ์กลุ่มเสี่ยงในการป้องกันโรคเบาหวาน ประกอบด้วย 1) กิจกรรมเตรียมความพร้อมก่อนวิจัย 2) กิจกรรมพัฒนาทักษะความรู้ความเข้าใจ 3) กิจกรรมพัฒนาทักษะการเข้าถึงข้อมูลสุขภาพ 4) กิจกรรมพัฒนาทักษะการสื่อสาร 5) กิจกรรมพัฒนาทักษะการจัดการตนเอง 6) กิจกรรมพัฒนาทักษะการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศ 7) กิจกรรมพัฒนาทักษะการตัดสินใจเลือกปฏิบัติ 8) ติดตามเยี่ยม 9) ประเมินผลหลังการวิจัย รวมระยะเวลา 24 สัปดาห์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติความถี่, ร้อยละ, ค่าต่ำสุด, ค่าสูงสุด, ค่าเฉลี่ย, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน, Chi-square, Logistic Regression, Paired t - test, Independent t - test

ผลการวิจัยพบว่า 1) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของพระสงฆ์ในการป้องกันโรคเบาหวาน ในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน, ประเทศไทย ได้แก่ อายุ ระดับการศึกษาทางโลก จำนวนมื้อการบริโภคอาหาร การจัดการตนเอง และ การตัดสินใจเลือกปฏิบัติ 2) หลังการใช้โปรแกรมที่สร้างขึ้น พบว่า กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยความรอบรู้ด้านสุขภาพเพิ่มขึ้น มากกว่าก่อนการทดลอง และเพิ่มขึ้นมากกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และมีค่าเฉลี่ยพฤติกรรมการดูแลสุขภาพของตนเองเพิ่มขึ้น มากกว่าก่อนการทดลอง และเพิ่มขึ้นมากกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ข้อเสนอแนะจากการศึกษาในครั้งนี้คือ โปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของ พระสงฆ์กลุ่มเสี่ยงในการป้องกันโรคเบาหวาน มีประสิทธิผลในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลสุขภาพ เมื่อพระสงฆ์มีความรอบรู้ด้านสุขภาพที่ดีขึ้น ส่งผลให้มีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองได้ดีขึ้น จึงควรส่งเสริมให้พระสงฆ์มีความรอบรู้ด้านสุขภาพ ซึ่งจะช่วยให้พระสงฆ์สามารถดูแลสุขภาพของตนเองสอดคล้องกับพระธรรมวินัย