Development of a Performance Competency Assessment Tool for Village Health Volunteers (VHVs) in Thailand

Abstract

Thailand’s village health volunteers (VHVs) originated from the PHC principles. These volunteers are chosen from the community based on their willingness and acceptance by their neighbors, and then undergo comprehensive training provided by the MOPH to become a crucial PHC workforce. The MOPH regularly develops capacity-building to enhance their knowledge and skills. Nowadays, VHVs are expected to continuously develop themselves in line with VHVs’ Competency standards, and thus there is a need for putting in place a reliable competency assessment tool for VHVs.

The study aimed to develop a VHVs’ Performance competencies assessment tool in Thailand. This study was divided into two phases. In Phase 1, a survey research was conducted to examine the VHVs’ performance competency. 500 samples were collected from four regions in the country and selected through multi-stage random sampling. Data were analyzed using EFA. In Phase 2, R&D was conducted to develop the VHVs’ competency assessment tool. The tool's validity was assessed by 12 experts using the Delphi technique. Then, the tool was piloted with 104 VHVs in the field who were selected through random sampling. The tool's reliability was analyzed using Cronbach’s alpha coefficient.

The results indicated appropriate values for sampling adequacy (KMO = 0.96 and MSA value for each item of 0.94 - 0.98) and Bartlett’s test of Sphericity (p < 0.001). Seven performance competencies and 48 indicators of VHVs in Thailand were identified as follows: 1) Empowering children and youth to engage in community health care development, 2) Health promotion, 3) Disease prevention, 4) Basic medical care, 5) Policy implementation, 6) Fostering self-care awareness, and 7) Health risk monitoring and precaution. All competencies could explain 70.02% of the variance. The VHVs’ Performance competency assessment tool using self-assessment with a 5-point Likert scale (1-5), showed excellent reliability with Cronbach’s alpha coefficient of 0.90-0.96 on each competency. Furthermore, the tool demonstrated high content validity (CVI = 0.98) and exceptional Internal consistency (Item-total correlation ranged from 0.48 to 0.83.).

The study reveal that the tool is reliable and appropriate for assessing the VHVs’ performance competencies and planning their development. Enhancing VHVs’ competencies, as outlined in this study, is essential for delivering high-quality healthcare services in the community.

อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) คือแกนนำด้านสุขภาพของชุมชน ที่ผ่านการคัดเลือกจากชุมชนและเข้าสู่กระบวนการฝึกอบรมหลักสูตรของกระทรวงสาธาณสุข มีหน้าที่ให้บริการดูแลสุขภาพในระดับหมู่บ้าน และการประสานกิจกรรมด้านสุขภาพกับภาคส่วนต่าง ๆ โดยจะได้รับการพัฒนาศักยภาพตามที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนด ซึ่งปัจจุบันระเบียบกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วย อสม. กำหนดให้ อสม. ต้องพัฒนาตนเองตามมาตรฐานสมรรถนะที่กำหนด ซึ่ง อสม. ต้องทราบระดับสมรรถนะตนเอง โดยการประเมินสมรรถนะ ด้วยเครื่องมือประเมินสมรรถนะที่มีความตรงและเชื่อถือได้

การวิจัยครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาเครื่องมือประเมินสมรรถนะการปฏิบัติงานของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ประเทศไทย แบ่งการศึกษาเป็น 2 ระยะ โดยระยะที่ 1 การวิจัยเชิงสำรวจ เพื่อศึกษาองค์ประกอบสมรรถนะการปฏิบัติงานของ อสม. ประเทศไทย โดยเครื่องมือที่พัฒนาจากกรอบเนื้อหามาตรฐานสมรรถนะและบทบาทหน้าที่ของ อสม. ศึกษาในกลุ่มตัวอย่าง อสม. จาก 4 ภูมิภาคของประเทศไทย จำนวน 500 คน สุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ และระยะที่ 2 การวิจัยและพัฒนา เพื่อพัฒนาเครื่องมือประเมินสมรรถนะการปฏิบัติงานของ อสม. ประเทศไทย โดยนำผลการศึกษาระยะที่ 1 มาพัฒนาเป็นเครื่องมือประเมินสมรรถนะการปฏิบัติงานของ อสม. และตรวจสอบความตรงของเครื่อมือด้วยเทคนิคเดลฟาย โดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 12 คน และนำไปใช้จริงในพื้นที่กับ อสม. จำนวน 104 คน สุ่มตัวอย่างแบบจับฉลาก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าสัมประสิทธิ์แอลฟ่าของครอนบาค

ผลการศึกษาพบว่า ข้อมูลที่ใช้ในการศึกษามีความเหมาะสมและกลุ่มตัวอย่างมีความเพียงพอในการใช้สถิติวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ (KMO = 0.96, MSA = 0.94 - 0.98) และผลการวิเคราะห์พบว่าสมรรถนะการปฏิบัติงานของ อสม. ประเทศไทย มี 7 ด้าน ได้แก่ 1) การสร้างโอกาสให้เด็กและเยาวชนเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาสุขภาพอนามัยและชุมชน 2) การส่งเสริมสุขภาพ 3) การป้องกันโรค 4) การรักษาพยาบาลเบื้องต้น 5) การนำนโยบายสู่การปฏิบัติ 6) การสร้างจิตสำนึกในการดูแลสุขภาพ และ 7) การเฝ้าระวังและเตือนภัยสุขภาพ จำนวน 48 ตัวชี้วัด โดยสามารถอธิบายความแปรปรวนสะสมของตัวแปรได้ ร้อยละ 70.02 และเครื่องมือประเมินสมรรถนะการปฏิบัติงานของ อสม. ประเทศไทย เป็นแบบประเมินด้วยตนเอง มีมาตรวัด 5 ระดับ มีค่าความเชื่อมั่นอยู่ในระดับดีมาก (ภาพรวม 0.97, รายด้าน 0.90-0.96), ค่าความตรงเชิงเนื้อหาระดับสูง (CVI = 0.98), มีค่าความสอดคล้องภายในสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด (0.48-0.83)

เครื่องมือนี้มีความเที่ยงตรงตามเกณฑ์ของเครื่องมือที่ดี สามารถใช้ประเมินสมรรถนะการปฏิบัติงานของ อสม. และนำผลการประเมินไปพัฒนาศักยภาพตามสมรรถนะแต่ละบุคคล ซึ่งจะช่วยยกระดับคุณภาพของ อสม. เพื่อการดูแลสุขภาพของประชาชนอย่างทั่วถึงและเท่าเทียมได้