Comparative Study Ethnobotany of the Ethnic Groups in Roi Et Province

Abstract

A comparative study of the ethnobotany of ethnic groups in Roi Et Province from 2019-2023 by surveying the area and collecting data on plant use by interviewing villagers of all 4 ethnic groups. Consisting of the Lao Isaan ethnic group Phu Thai ethnic group Tai Khmer ethnic group and the Kui ethnic group. The data were then analyzed using the plant species use value index (UV), cultural importance index (CI), informant agreement ration (IAR), Fidelity Level (%FL), Jaccard’s similarity index (JI%). The results of the study found that the Lao Isan ethnic group found plants from 90 families, 254 genera, and 329 species. The highest was tamarind (Tamarindus indica L.), the UV value was 5.18, while the highest %FL value was for gastrointestinal symptoms. The highest IAR value (IAR = 0.93), while the IAR value is the lowest (IAR = 0.85). The Phu Thai ethnic group found a total of 87 families, 235 genera, and 292 species. The highest UV value was turmeric (Curcuma longa L.) equal to 4.97. The highest %FL value was gastrointestinal system syndrome, with the highest IAR value found to be 0.95 and has the lowest IAR value of 0.90 The Tai-Khmer ethnic group found a total of 76 families, 217 genera, 286 species. The highest UV value was Turmeric (Oryza sativa L.) equal to 4.68. The highest %FL value was the skin system syndrome with the highest IAR value of 0.93 and the IAR value with the lowest value being 0.86 and the Kui ethnic group found a total of 75 families, 208 genera, 273 species. The highest UV value was rice (Oryza sativa L.) equal to 4.41. The highest %FL value was the skin system symptoms group with the highest IAR value of 0.98and the lowest IAR is 0.88. Then the similarity analysis was used, and it was found that similarity coefficients were found between the Kui ethnic group and the Tai Khmer ethnic group. The most similar value is 95.5%, while the lowest similarity coefficient between ethnic groups is the Lao Isan ethnic group and the Kui ethnic group has a value equal to 62.6%. Therefore, this study can be considered an important database to know the knowledge and folk wisdom in the use of plants and to be a guideline for sustainable conservation of plants of ethnic groups. Can be integrated and applied in other fields of study.

การศึกษาเปรียบเทียบพฤกษศาสตร์พื้นบ้านของกลุ่มชาติพันธุ์ในจังหวัดร้อยเอ็ดตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2562-2566 โดยลงพื้นที่สำรวจและเก็บข้อมูลการใช้ประโยชน์ของพืชโดยการสัมภาษณ์ ชาวบ้านทั้ง 4 กลุ่มชาติพันธุ์ ประกอบด้วยกลุ่มชาติพันธุ์ลาวอีสาน กลุ่มชาติพันธุ์ภูไท กลุ่มชาติพันธุ์ไทเขมร และกลุ่มชาติพันธ์กูย จากนั้นวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้ด้วยดัชนีความสำคัญของชนิดพืช (UV) ดัชนีความสำคัญทางวัฒนธรรม ของพืช (CI) ค่าความสอดคล้องขององค์ความรู้ (IAR) ดัชนีความสำคัญของพืชในแต่ละกลุ่มอาการ (%FL) ดัชนีความคล้ายคลึง (JI%) และการจัดกลุ่มความคล้ายคลึงกัน ผลการศึกษาพบว่ากลุ่มชาติพันธุ์ลาวอีสานพบพืช 90 วงศ์ 254 สกุล 329 ชนิด มากที่สุดคือ มะขาม (Tamarindus indica L.) ค่า UV เท่ากับ 5.18 ส่วนค่า %FL มากที่สุดคือ กลุ่มอาการระบบทางเดินอาหาร ค่า IAR มากที่สุด (IAR = 0.93) ขณะที่ค่า IAR ต่ำที่สุด (IAR = 0.85) ซึ่งกลุ่มชาติพันธุ์ภูไทพบพืชทั้งหมดจำนวน 87 วงศ์ 235 สกุล 292 ชนิด ค่า UV มากสุดคือ ขมิ้น (Curcuma longa L.) เท่ากับ 4.97 โดยค่า %FL มากที่สุดคือ กลุ่มอาการระบบทางเดินอาหาร มีพบว่าค่า IAR มากที่สุด (IAR = 0.95) และมีค่า IAR ต่ำที่สุด (IAR = 0.90) โดยกลุ่มชาติพันธุ์ไทเขมรพบพืชทั้งหมดจำนวน 76 วงศ์ 217 สกุล 286 ชนิด ค่า UV มากสุดคือ ขมิ้น (Oryza sativa L.) เท่ากับ 4.68 ค่า %FL มากที่สุดคือ กลุ่มอาการทางระบบผิวหนัง มีค่า IAR มากที่สุดคือ 0.93 และค่า IAR ที่มีค่าต่ำสุดคือ 0.86และกลุ่มชาติพันธุ์กูยพบพืชทั้งหมดจำนวน 75 วงศ์ 208 สกุล 273 ชนิด ค่า UV มากที่สุดคือ ข้าว (Oryza sativa L.) เท่ากับ 4.41 ส่วนค่า %FL มากที่สุดคือ กลุ่ม อาการทางระบบผิวหนัง มีค่า IAR มากที่สุดคือ 0.98 และค่า IAR ที่มีค่าต่ำสุดคือ 0.88 จากนั้นนำมาวิเคราะห์ความคล้ายคลึงกันพบว่าพบค่าสัมประสิทธิ์ความคล้ายคลึงกันระหว่างกลุ่มชาติพันธุ์กูย และกลุ่มชาติพันธุ์ไทเขมร มีค่าคล้ายคลึงกันมากที่สุด เท่ากับ 95.5% ขณะที่ค่าสัมประสิทธิ์ความคล้ายคลึงระหว่างกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีค่าน้อยที่สุด ได้แก่ กลุ่มชาติพันธุ์ลาวอีสาน และกลุ่มชาติพันธุ์กูย มีค่าเท่ากับ 62.6% ดังนั้นการศึกษาในครั้งนี้ถือได้ว่าเป็นฐานข้อมูลที่สำคัญเพื่อให้ทราบถึงองค์ความรู้และภูมิปัญญาพื้นบ้านในการใช้ประโยชน์จากพืช และเป็นแนวทางในการอนุรักษ์พืชของกลุ่มชาติพันธุ์อย่างยั่งยืน และสามารถนำข้อมูลที่ได้ไปบูรณาการประยุกต์ใช้ในสาขาวิชาอื่นๆต่อไป