Livelihoods and Everyday Politics of the Independent Tobacco Farmers in Phonsa Village, Phonsa Sub-district, Nongkhai Province

Abstract

The aims of this thesis, focusing on 1) studying the livelihoods of independent tobacco farmers, and 2) studying the everyday politics of independent tobacco farmers in Ban Phonsa, Phonsa Subdistrict, Nong Khai Province. Utilizing qualitative research methods and gathering data through interviews with 17 informants. Tobacco cultivation is strictly regulated by the government through several licensing procedures. Ferturemore, the pressure that tobacco farmers in Phonsa Village face from various actors within social networks and local power structures, often hidden in many activities. The involvement of groups such as the state excise agency, local government organizations, tobacco buyers, money lenders, and land lessors. These actors have significantly influenced the livelihoods and everyday politics of farmers, compelling them to navigate a landscape fraught with pressure and challenges. Farmers have demonstrated resilience in the face of these challenges by capitalizing on a diverse range of livelihood resources and strategies, with particular emphasis on human capital, social capital, and natural capital, recognized as their core strengths. Additionally, farmers have adopted effective management techniques and expanded their income streams through a combination of agricultural and non-agricultural pursuits. This adaptive approach has enabled farmers to successfully navigate and overcome the various pressures and challenges they encounter.

In the context of everyday politics, also known as the politics of ordinary life, the research findings indicated that farmers, despite being influenced by different actors in various areas of activity, do not simply accept their circumstances without resistance. Instead, they exercise their autonomy in interacting with superior authorities. These strategies encompass various approaches, such as evasion and postponement, exploitation, participation in informal social practices like gossip and the utilization of nicknames, as well as active negotiation and other alternative courses of action. The ultimate goal of individuals is to protect the entitlements that are rightfully owed to them. Therefore, it can be seen that everyday politics is an action that has become a support for farmers to survive amid pressure from various actors involved very well. Despite facing pressure and challenges from various actors, it is worth noting that government intervention has also been observed in the research area. The government has endeavored to incentivize farmers to transition from tobacco cultivation to other crop varieties. However, these efforts have not yielded success, primarily due to mismatches between the promoted crops and the resources and livelihood strategies of farmers. This disconnect is particularly evident in terms of income generation, labor utilization, and the unique characteristics of the local area. Meanwhile, farmers opt to cultivate additional crops alongside tobacco to diversify their livelihoods. Consequently, despite the oppresses, pressures, and challenges they encounter, two primary factors compel farmers to ‘stubborn’ in tobacco cultivation: Firstly, the alignment of tobacco cultivation with their existing resources and livelihood strategies, and secondly, the government's inability to effectively promote the cultivation of alternative crops.

วิทยานิพนธ์นี้มีจุดมุ่งหมาย 1) เพื่อศึกษาการดำรงชีพของเกษตรกรผู้ปลูกยาสูบอิสระ และ 2) เพื่อศึกษาการเมืองในชีวิตประจำวันของเกษตรกรผู้ปลูกยาสูบอิสระ เลือกพื้นที่วิจัยแบบเจาะจงคือ บ้านโพนสา ตำบลโพนสา จังหวัดหนองคาย ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลภาคสนามด้วยกรอบเค้าโครงการสัมภาษณ์จากผู้ให้ข้อมูลจำนวน 17 คน ผลการวิจัยพบว่า การปลูกยาสูบได้อยู่ในกำกับของรัฐอย่างเข้มงวดผ่านการขออนุญาตหลายขั้นตอน นอกจากนี้ เกษตรกรยังต้องเผชิญกับแรงกดดันจากตัวแสดงที่เกี่ยวข้องภายใต้ความสัมพันธ์ในเครือข่ายทางสังคมและโครงสร้างเชิงอำนาจในพื้นที่ซึ่งได้ซ่อนอยู่ในหลากหลายกิจกรรม อันประกอบไปด้วย หน่วยงานรัฐด้านสรรพสามิต องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้รับซื้อยาสูบ ผู้ให้กู้ยืมเงิน ผู้ให้เช่าที่ดิน โดยตัวแสดงเหล่านี้ ได้ส่งผลต่อการดำรงชีพและการเมืองในชีวิตประจำวันของเกษตรกร ทำให้เกษตรกรต้องดำรงอยู่ท่ามกลางแรงกดดันและความท้าทาย อย่างไรก็ตาม เนื่องจากเกษตรกรมีทรัพยากรในการดำรงชีพและยุทธศาสตร์ในการดำรงชีพที่หลากหลาย โดยเฉพาะทุนมนุษย์ ทุนทางสังคม ทุนทางธรรมชาติที่ถือเป็นจุดเด่นของเกษตรกร ประกอบกับเกษตรกรได้ใช้ยุทธศาสตร์การจัดการและการแสวงหารายได้หลายแหล่งทั้งกิจกรรมในภาคการเกษตรและนอกภาคการเกษตร ทำให้เกษตรกรสามารถข้ามผ่านแรงกดดันและความท้าทายได้

ทั้งนี้ ในด้านการเมืองในชีวิตประจำวันนั้น เป็นการเมืองของคนตัวเล็กตัวน้อยของคนธรรมดาสามัญทั่วไป ซึ่งผลการวิจัยพบว่า ถึงแม้เกษตรกรจะอยู่ภายใต้โครงสร้างเชิงอำนาจจากตัวแสดงต่าง ๆ ในหลากหลายกิจกรรม แต่เกษตรกรก็ไม่ได้อยู่ในสถานการณ์เป็นฝ่ายตั้งรับเพียงอย่างเดียว ในทางกลับกัน เกษตรกรได้แสดงพฤติกรรมต่ออำนาจที่เหนือกว่า ทั้งการบ่ายเบี่ยงและการหน่วงเหนี่ยวเวลา การฉวยใช้ประโยชน์ การนินทาและการให้ฉายา การต่อรองและแสวงหาทางเลือกที่หลากหลาย โดยมีเป้าหมายสำคัญคือการรักษาประโยชน์ที่ควรจะได้ของตนเองไว้ นอกจากนี้ พฤติกรรมที่แสดงออกในลักษณะดังกล่าว ยังช่วยส่งเสริมให้การดำรงชีพบรรลุผลได้ดียิ่งขึ้น ดังนั้น จะเห็นได้ว่าการเมืองในชีวิตประจำวันเป็นการกระทำที่กลายเป็นสิ่งสนับสนุนให้เกษตรกรสามารถดำรงอยู่ได้ท่ามกลางแรงกดดันจากตัวแสดงต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องได้เป็นอย่างดี อย่างไรก็ตาม นอกเหนือจากแรงกดดันและความท้าทายจากการถูกกำกับ และถูกกระทำจากตัวแสดงต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องแล้ว ยังพบว่า ในพื้นที่วิจัยรัฐได้เข้ามาส่งเสริมให้เกษตรกรหันไปปลูกพืชชนิดอื่นทดแทนยาสูบ แต่กลับไม่ประสบความสำเร็จเพราะพืชที่รัฐส่งเสริมไม่สอดคล้องกับทรัพยากรและยุทธศาสตร์ในการดำรงชีพของเกษตรกร โดยเฉพาะเรื่องรายได้ การใช้แรงงาน และลักษณะของพื้นที่ ในขณะที่พืชที่เกษตรกรเลือกปลูกเองควบคู่กับการปลูกยาสูบได้ถูกนำมาใช้เพื่อสร้างความหลากหลายในการดำรงชีพ ดังนั้น ภายใต้การกำกับ แรงกดดัน และความท้าทายที่เกษตรกรต้องเผชิญนั้น สิ่งสำคัญที่ทำให้เกษตรกรยังคง “ดื้อดึง” ปลูกยาสูบคือ 1) ความสอดคล้องกับทรัพยากรและยุทธศาสตร์ในการดำรงชีพ และ 2) การที่รัฐประสบความล้มเหลวในการส่งเสริมการปลูกพืชชนิดอื่น