Integrating the Knowledge of Meditation Practice in Contemporary Thai Buddhist Culture for Developing the Quality of Life

Abstract

This research has to three objectives: 1) to study the forms of meditation practice as presented in Buddhist scriptures, 2) to study the knowledge of meditation practice in contemporary Thai Buddhist culture, and 3) to integrate this knowledge of meditation practices in contemporary Thai Buddhist culture for developing the quality of life. The study employs a mixed-methods approach, encompassing document analysis, related research reviews, and fieldwork through observation, in-depth interviews, focus group discussions, and questionnaires with a sample group of 42 participants (monks and laypersons) to study and integrate the knowledge. In the subsequent phase, the integrated knowledge was assessed using questionnaires with a sample group of 60 participants. The findings will be presented through descriptive analysis format.

The results of study revealed that: 1) The forms of meditation practice as presented in Buddhist scriptures are based on principles of case and effect, which align with scientific principles. The study of religious doctrine is divided into two main parts: (1) Kanthadhura, the study of the Tripitaka, integrated with the threefold Training and (2) Vipassanadhura, the study of the nature of phenomena arising from practice, known as meditation, divided into Samatha and Vipassana. These practices are classified for two types of individuals: samathayanika (those who focus on tranquility meditation) and vipassanayanika (those who focus on insight meditation), who must adhere solely the Four Foundations of Mindfulness (Satipatthana) to reach the ultimate goal of Nirvana. 2) The knowledge of meditation practice in contemporary Thai Buddhist culture consists of three main forms: (1) The “Rising-Falling” method, following the teachings of Luangpor Chodok Yannasitthi at Tanang Laenang Meditation Center, Chiangmai Province. (2) The “Dynamic Movement” method, following the teachings of Luangpor Thian Jittasubho at Watphraesaengtien and Watphrathatsaengtien Meditation Center, Phrae Province, and (3) The “Anapanasati” method (Mindfulness of breathing), following the teachings of Acharn Goenka at Dhammasimanta Meditation Center, Lamphun Province. While there are some differences and similarities among them, all three forms share knowledge sets related to the development of Dhamma principles, natural phenomena, and Dhamma standards that are accurate with the teaching in the Tipitaka. 3) The integration of these three meditation methods was assessed through a satisfaction survey among a sample group of 60 first-year students (aged 15-30) form Kuwanan Technology College’s vocational certificate program. The group consisted of 42 males (70%) and 18 females (30%). The average satisfaction score was 4.35, categorized as the highest level, indicating the effectiveness of this integrated knowledge for developing quality of life.

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) ศึกษารูปแบบการปฏิบัติกรรมฐานที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนา 2) ศึกษาองค์ความรู้การปฏิบัติกรรมฐานที่ปรากฏในวัฒนธรรมพระพุทธศาสนาร่วมสมัยแบบไทย และ 3) บูรณาการองค์ความรู้การปฏิบัติกรรมฐานในวัฒนธรรมพระพุทธศาสนาร่วมสมัยแบบไทย เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน ด้วยการศึกษาเอกสาร และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง รวมถึงข้อมูลภาคสนาม จากวิธีการสังเกต สัมภาษณ์เชิงลึก สนทนากลุ่มย่อย และแบบสอบถาม โดยใช้กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 42 รูป/คน เพื่อศึกษาองค์ความรู้ และบูรณาการ จากนั้นทำการประเมินผลชุดความรู้ที่ผ่านการบูรณาการด้วยแบบสอบถาม โดยใช้กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 60 คน แล้วนำเสนอข้อมูลในเชิงพรรณนาวิเคราะห์

ผลการศึกษาพบว่า 1) รูปแบบการปฏิบัติกรรมฐานที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนา มีชุดความรู้ที่ตั้งอยู่บนหลักการแห่งความเป็นเหตุและผล มีความสอดคล้องกับหลักการทางวิทยาศาสตร์ โดยมีการจัดการศึกษาเรียนรู้ตามหลักศาสนธรรมว่าเป็นธุระที่มีความสำคัญ 2 ส่วน คือ (1) คันถธุระ เป็นการศึกษาพระไตรปิฎก สงเคราะห์ลงในหลักไตรสิกขา และ (2) วิปัสสนาธุระ เป็นการศึกษาเรียนรู้สภาวธรรมที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติตน เรียกว่า กรรมฐาน แบ่งออกเป็นสมถะ และวิปัสสนา โดยจำแนกการปฏิบัติสำหรับบุคคล 2 จำพวก คือ สมถยานิก และวิปัสสนายานิก ซึ่งจะต้องปฏิบัติตามหลักสติปัฏฐาน 4 เพียงเท่านั้น จึงจะสามารถดำเนินไปสู่จุดหมาย คือ พระนิพพาน 2) องค์ความรู้การปฏิบัติกรรมฐานที่ปรากฏในวัฒนธรรมพระพุทธศาสนาร่วมสมัยแบบไทยทั้ง 3 รูปแบบ ได้แก่ การปฏิบัติกรรมฐานแบบพองหนอ - ยุบหนอ ตามแนวทางของหลวงพ่อโชดก ญาณสิทฺธิ ณ ศูนย์ปฏิบัติธรรมตาณัง เลณัง เฉลิมราช 60 ปี จ.เชียงใหม่ การปฏิบัติกรรมฐานแบบเคลื่อนไหว ตามแนวทางของหลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ ณ ศูนย์ปฏิบัติธรรมวัดแพร่แสงเทียน และวัดพระธาตุแสงเทียน จ.แพร่ และการปฏิบัติกรรมฐานแบบอานาปานสติ ตามแนวทางของอาจารย์โกเอ็นก้า ณ ศูนย์ปฏิบัติธรรมธรรมสีมันตะ จ.ลำพูน ถึงแม้ว่าการปฏิบัติกรรมฐานทั้ง 3 รูปแบบนี้ มีองค์ความรู้ที่แตกต่างและคล้ายคลึงกันบ้าง แต่โดยภาพรวมจะมีชุดความรู้เกี่ยวกับรูปแบบของการพัฒนาองค์ธรรม สภาวธรรม และมาตรฐานธรรมที่สอดคล้องกับหลักคำสอนในคัมภีร์พระไตรปิฎก และ 3) การบูรณาการองค์ความรู้การปฏิบัติกรรมฐานทั้ง 3 รูปแบบ จากการประเมินผลความพึงพอใจกลุ่มตัวอย่าง คือ นักศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ ชั้นปีที่ 1 วิทยาลัยเทคโนโลยีคุวานันท์ จำนวน 60 คน อายุระหว่าง 15 - 30 ปี เป็นเพศชาย จำนวน 42 คน คิดเป็นร้อยละ 70 เป็นเพศหญิง จำนวน 18 คน คิดเป็นร้อยละ 30 พบว่า มีค่าเฉลี่ย 4.35 จัดอยู่ในระดับมากที่สุด สะท้อนให้เห็นถึงชุดความรู้ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่มีประสิทธิภาพ