Nutritional status in critically ill surgical patients with sepsis in secondary-level hospital

Abstract

Nutritional status is a significant issue in critically ill patients with sepsis. The pathology and critical illness affect energy metabolism, digestion, and abnormal absorption, especially in surgical patients who have undergone abdominal surgery, leading to insufficient nutrient intake and potential malnutrition. This is also a major risk factor for hospital-acquired infections and increased readmission rates.

This descriptive study aimed to investigate the nutritional status of critically ill surgical patients with sepsis admitted to the surgical intensive care unit at Mahasarakham Hospital, Mahasarakham Province. The study included 78 patients selected by simple random sampling, conducted from November 2023 to June 2024.

The research instruments included:

1. A personal and illness information questionnaire covering gender, age, marital status, occupation, income, healthcare rights, weight, height, admission date and time, ICU admission and discharge dates, initial diagnosis, comorbidities, type of surgery, surgery duration, complications, opioids received, and laboratory results.

2. Sepsis screening tools: qSOFA and SIRS Criteria, with reliability scores of .99 and .97, respectively.

3. Illness severity assessment: Search out Severity Score (SOS), with a reliability score of .93.

4. Nutritional status assessment (m-NUTRIC), with a reliability score of .98.

5. Nutritional care record, tracking energy intake (Kcal) from enteral and parenteral nutrition.

Data were analyzed using statistics such as frequency, percentage, mean, standard deviation, minimum and maximum scores, Pearson correlation, and Spearman's rank correlation coefficient.

Findings:

1. The majority of the patients were male (70.50%) and aged over 60 years (71.79%). Most had at least two comorbidities (69.50%), and the initial diagnoses were predominantly gastrointestinal conditions (66.70%). Most underwent open abdominal surgery and bowel resection (69.40%).

2. Upon admission, 47.40% of the patients were overweight or obese (BMI ≥ 23), 37.20% had a normal BMI (BMI < 23), and 10.30% were underweight (BMI < 18.50). Albumin levels were ≥ 2.5 g/dL in 28.20% of the patients, while 55.10% had a total lymphocyte count of < 800 cells/mm³. At admission, 67.90% of patients had severe illness.

3. During treatment, 93.60% of the patients received insufficient caloric intake, with an average caloric intake of 431.90 kcal (SD ± 417.93; Min = 0.00, Max = 1,500). However, 85.90% were classified as having mild illness severity post-treatment, and 59.00% received enteral nutrition within 48 hours of admission.

4. Illness severity at admission moderately correlated with nutritional status at admission, with statistical significance at the .05 level. Caloric intake during treatment showed a low correlation with post-treatment nutritional status, also statistically significant at the .05 level.

These findings provide a foundation for developing strategies to promote nutritional support in critically ill surgical patients.

ภาวะโภชนาการ เป็นปัญหาสำคัญในผู้ป่วยวิกฤตที่มีภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด เนื่องจากพยาธิสภาพและความเจ็บป่วยในภาวะวิกฤตส่งผลต่อการเผาผลาญพลังงาน การย่อยและการดูดซึมที่ผิดปกติโดยเฉพาะผู้ป่วยศัลยกรรมที่ได้รับการผ่าตัดทางช่องท้องทำให้ได้รับสารอาหารไม่เพียงพออาจเกิดภาวะทุพโภชนาการได้ และยังเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญที่ทำให้เกิดการติดเชื้อในโรงพยาบาลและเกิดการกลับมารักษาซ้ำเพิ่มมากขึ้น การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณา (Descriptive study) เพื่อศึกษาภาวะโภชนาการในผู้ป่วยวิกฤตศัลยกรรมที่มีภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด ที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยหนักศัลยกรรม โรงพยาบาลมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม จำนวน 78 ราย คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างโดยใช้วิธีการสุ่มอย่างง่าย ระยะเวลาศึกษาระหว่างเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2566 ถึง เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2567 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคลและข้อมูลการเจ็บป่วย ได้แก่ เพศ อายุ สถานะภาพสมรส อาชีพ รายได้ สิทธิการรักษา น้ำหนัก และส่วนสูง วัน เวลาที่รับเข้ารักษาในโรงพยาบาล วันเวลาที่รับเข้ารักษาและย้ายอออกจากหอผู้ป่วยหนักศัลยกรรม การวินิจฉัยแรกรับโรคประจำตัว ประเภทการผ่าตัด ระยะเวลาการผ่าตัด การเกิดภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ยากลุ่ม opioids ที่ได้รับ และผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ 2) แบบประเมินคัดกรองภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด คือ qSOFA, SIRS Criteria มีค่าความเชื่อมั่นของเครื่องมือเท่ากับ .99, .97 ตามลำดับ 3) แบบประเมินความรุนแรงของการเจ็บป่วย คือ แบบประเมินสัญญาณเตือนอาการก่อนเข้าสู่ภาวะวิกฤต (Search out Severity Score: SOS) มีค่าความเชื่อมั่นของเครื่องมือเท่ากับ .93 4) แบบประเมินภาวะโภชนาการ (m-NUTRIC) มีค่าความเชื่อมั่นของเครื่องมือเท่ากับ .98 และ 5) แบบบันทึกข้อมูลการได้รับการดูแลด้านโภชนาการ โดยติดตามการได้รับปริมาณพลังงาน (Kcal) จากอาหารและสารอาหารผ่านระบบทางเดินอาหาร (Enteral nutrition) และ ทางหลอดเลือดดำ (Parenteral nutrition) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าคะแนนต่ำสุด ค่าคะแนนสูงสุด สถิติสหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และสถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เชิงอันดับของสเปียร์แมน

ผลการศึกษาพบว่า

1) ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นเพศชาย ร้อยละ 70.50 มีอายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไป ร้อยละ 71.79 มีโรคร่วมตั้งแต่ 2 โรคขึ้นไป ร้อยละ 69.50 การวินิจฉัยแรกรับเป็นโรคในระบบทางเดินอาหาร ร้อยละ 66.70 ได้รับการผ่าตัดเปิดช่องท้องและตัดต่อลำไส้ ร้อยละ 69.40

2) แรกรับเข้ารักษา ส่วนใหญ่มีภาวะน้ำหนักเกินมาตรฐานและโรคอ้วน (BMI ≥ 23) ร้อยละ 47.40 รองลงมา คือ มีน้ำหนักอยู่ในเกณฑ์ปกติ (BMI < 23) ร้อยละ 37.20 และมีน้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์มาตรฐาน (BMI < 18.50) ร้อยละ 10.30 ตามลำดับ ระดับอัลบูมินแรกรับตั้งแต่ 2.5 กรัม/เดซิลิตรขึ้นไป ร้อยละ 28.20 และมีระดับ Total Lymphocyte count (น้อยกว่า 800 cells/mm³) ร้อยละ 55.10 และมีความรุนแรงของความเจ็บป่วยแรกรับอยู่ในระดับรุนแรงร้อยละ 67.90

3) หลังเข้ารับการรักษา ส่วนใหญ่ปริมาณพลังงานที่ได้รับไม่เพียงพอ ร้อยละ 93.60 ค่าพลังงานที่ได้รับเฉลี่ย 431.90 kcal (SD ± 417.93; Min = 0.00, Max = 1,500) มีความรุนแรงของความเจ็บป่วยอยู่ในระดับไม่รุนแรง ร้อยละ 85.90 และได้รับอาหารผ่านทางเดินอาหารครั้งแรกภายใน 48 ชั่วโมง ร้อยละ 59.00

4) คะแนนความรุนแรงของความเจ็บป่วยแรกรับมีความสัมพันธ์กับภาวะโภชนาการแรกรับ ระดับปานกลาง อย่างมีนัยสัมพันธ์ทางสถิติที่ระดับ .05 และปริมาณพลังงานที่ได้รับมีความสัมพันธ์กับภาวะโภชนาการหลังเข้ารับการักษา ระดับต่ำ อย่างมีนัยสัมพันธ์ทางสถิติที่ระดับ .05

ผลการศึกษานี้ จะเป็นข้อมูลพื้นฐานที่มีประโยชน์ต่อการพัฒนาแนวทางการส่งเสริมภาวะโภชนาการในผู้ป่วยที่มีภาวะวิกฤตด้านศัลยกรรมต่อไป